Kediler Kıskanç Mıdır?
Kediler, insan yaşamında sıkça yer bulan, sevimliliğiyle gönülleri fetheden, fakat bir o kadar da bağımsızlıklarıyla bilinen varlıklardır. Birçok kişi kedilerinin bazen garip hareketler sergileyebileceğinden bahseder ve bu hareketlerin arkasında kıskanlık olabileceğini düşünür. Ama gerçekten de kediler kıskanır mı? Bu sorunun cevabını, bilimsel verilerle bir mühendis gibi incelemeye çalışırken, bir de kedilerle vakit geçiren insani tarafımla, duygusal açıdan yaklaşmayı ihmal etmeden keşfetmek istiyorum. Hadi gelin, bu soruya farklı açılardan yaklaşalım.
Analitik Bir Bakış: Kıskanlık ve Davranış Bilimi
İçimdeki mühendis böyle diyor: “Kıskanlık bir duygudur ve çoğu zaman insanlarda görülen bir durumdur. Kediler ise hayvanlar aleminin sosyal yapısı farklı olan, daha bağımsız yaşayan canlılardır. Kıskanmak, insanın sahiplik duygusuyla ve sosyal bağlarla alakalıdır. Kediler de sosyal varlıklardır, fakat bu bağlar, köpeklerin ya da diğer sosyal hayvanlarınki kadar güçlü değildir. Yani, kedilerin kıskanma gibi bir duygusu olması mümkün mü?”
İyi de, bilimsel açıdan baktığımızda, kıskanmak bir şekilde kaybetme korkusuyla, sahiplik duygusuyla ilişkili değil mi? Kedilerde bu duygular nasıl işler? Bunu anlamak için önce kedilerin sosyal yapısına bakmamız gerekiyor. Kediler, doğal ortamlarında çoğunlukla yalnız ve bölgesel yaşayan hayvanlardır. Yani, insanlardaki gibi bir grup dinamiği içinde yaşamazlar. Bu durum, kedilerin kıskanma duygusuna sahip olmasını zorlaştırır. Ancak bu demek değildir ki, kediler asla kıskanmaz. Onlar da duygusal varlıklardır, ancak kıskanmanın, insanlar gibi karmaşık ve çok yönlü bir duygu olduğunu söylemek zor.
İnsani Bir Bakış: Kediler ve Sahiplik
İçimdeki insan tarafı böyle hissediyor: “Tabii ki kediler kıskanır! Kedimin bakışları var ya, sanki bana bir rakip daha geldiğinde gözlerinde bile kıskanmak var. Bir yabancı geldiğinde kıskanıyor gibi davranıyor, hatta bazen ilgiyi benden alıp onlara yönelttiğimde surat asıyor.”
Gerçekten de kediler bazen sahiplerinin ilgi odağını başka bir varlığa yönlendirdiğinizde garip davranışlar sergileyebilirler. Bunu bir sahiplik ve sevgi kaybı korkusu olarak yorumlamak oldukça mantıklı. Kediler sahiplerine bağlıdırlar; belki de bir köpek kadar değil ama her durumda bir bağları vardır. Bu bağ, kedilerin kıskanmasına neden olabilir. Özellikle bir başka hayvanın, başka bir insanın ya da daha farklı bir şeyin ilgisini çektiğinde, bu durum kedilerde bir rahatsızlık hissine yol açabilir.
Örneğin, yeni bir yavru kedinin eve gelmesi ya da sizin yeni bir arkadaşınızla daha çok vakit geçirmeniz durumunda kedinizin davranışlarındaki değişimi fark etmişsinizdir. Hemen size olan ilgisini geri kazanmak için daha fazla mırlama, daha fazla tırmalama, hatta bazen biraz daha “yapışkan” hale gelme eğiliminde olabilir. “Beni daha çok sev!” gibi bir tavır sergileyen kedinizin bu davranışını kıskanma olarak adlandırmak çok da yanlış olmaz.
Bilimsel Yaklaşımla Kıskanmak ve Kaybetme Korkusu
Gelelim biraz daha analitik bir bakış açısına. Psikolojik olarak kıskanmak, bir kişinin ya da canlı türünün, sahip olduğu şeyleri kaybetme korkusu nedeniyle hissettiği bir duygudur. İnsanlar kıskandığında, kaybetme korkusu hem sevgi hem de güven kaybıyla ilişkilidir. Kedilerde de böyle bir his olabilir mi?
Bazı araştırmalar, kedilerin sahiplerine karşı duygusal bağ kurduklarını, hatta bu bağın zaman içinde pekiştiğini ortaya koyuyor. Bunun yanında, kedilerin sosyal varlıklar oldukları ve sahiplerine duydukları güven ile ilişkili olarak bazı kıskanlık benzeri duygular yaşayabilecekleri de öne sürülüyor. Kediler, sahiplerinin ilgisini başka bir varlığa yönlendirdiğinde, bu onların güven duygularını sarsabilir. Yani kediler, tıpkı insanlar gibi “kaybetme” korkusu yaşayabilirler. Bu da onların kıskanma davranışlarını sergilemelerine neden olabilir.
Kedilerin Kıskanlık Göstermesinin Nedenleri
Kedilerin kıskanmasını sağlayan birkaç temel faktör şöyle sıralanabilir:
1. İlgi Eksikliği
Kediler, özellikle yalnız kalan ya da uzun süre yalnız kalan kediler, sahibinin ilgisini başka bir varlığa yönlendirdiğinde tepki verebilir. Bu, kedinizin sevgisini kaybetme korkusuyla alakalı olabilir.
2. Değişiklik ve Belirsizlik
Kediler oldukça düzenli hayvanlardır ve rutinlerindeki herhangi bir değişiklik onları huzursuz edebilir. Yeni bir evcil hayvanın eve gelmesi, ya da evdeki alışkanlıkların değişmesi, kedinizin kıskanmasına neden olabilir.
3. Sahiplik Duygusu
Kediler sahiplerine duygusal olarak bağlanabilirler ve bazen bu bağ, sahiplerinin dikkatini paylaşma konusunda rahatsızlık yaratabilir. Eğer kedinizin, sizinle olan ilişkisinde başka bir “rakip” çıkarsa, bu kıskançlık benzeri bir davranışa yol açabilir.
Sonuç: Kediler Kıskanır Mı?
Sonuç olarak, kediler kıskanır mı? İçimdeki mühendis yine analitik bir bakış açısıyla diyebilir ki, “Kedilerde kıskanma duygusu, insanlar kadar karmaşık olmasa da, belirli koşullar altında bu tür davranışlar gözlemlenebilir.” İçimdeki insan tarafı ise biraz daha duygusal yaklaşarak, “Evet, kedim gerçekten kıskanıyor! Çünkü ben de kıskanıyorum!” diyerek kedilerin bu duyguyu içgüdüsel olarak hissedebileceğini düşünüyor.
Sonuçta, kedilerin kıskanıp kıskanmadığı tamamen bakış açınıza ve kedinizin karakterine bağlı. Kimileri için sadece bir sevgi gösterisi olarak kalabilir, kimileri içinse gerçekten bir ‘rakip’ olarak algılanabilir. Bu da kedinin kişiliğine ve ilişkinize bağlı olarak değişen bir durumdur.